२४ Bhadra २०८२
                                                               (Nepal buaina chu)

A hmun a kan awm ve lai anih vangin thil thleng tlem a zawng thai lang ve teh ang. Mizo harsatna tawk kan awm em tiin kan han thli thlai hmasa a, Mahni hmun chhuah san curfew vanga tangkhang tlem a zawng leh Jail tang tlanchhuak zingah Mizo 5/6 vel an lo telve tih loh chu vanneih thlak takin harsatna lian tham tawk kan awmlo. India thenawm ram Bangladesh ah te, Sri Lanka ah te mipui leh tharum hmanga sawrkar paihthlakna alo thleng tawh a, chu mi dungzui te pawh anihna chen a awm ve awm e. Tin, Nepal bikah chuan pawl leh political party anga tharum thawha chet chiam hi thil thar anilo, an lo tawn fo tawh ani.

A seh sam: Nepal ram hi tuman an la hneh chhuh ngailoh, kumpinu sawrkar meuh pawhin a awp ve theihloh ti a chhuang taka in sawi thin an ni. Lal thuneihna hnuai ah hun rei tak an awm a, kum 2008 atangin mipui rorelna (democracy) in an kal ve a, nimahsela an la kal bai hle a, an la thiam thei meuhlo niin a hriat. An ram a rethei in hna avang em em a, mipui mimir an bet tlawk tlawk a, an tih theih chhun chu ram pawnah in hlawh tura chhuah ani. Chhungtin hian ram dangah inhlawh turin tuemaw ber an tir chhuak ti ila a dik awm e. Mizoram-ah ramdanga hnathawk tura tirhchhuah kan phur viau lai hian anni lam chuan in koh kira, thalai leh mithiam zawk ten anmahni ram ngeiah hna thawkin kaihruai ve tawh se an duh ngawih ngawih tawh zawk ani.  Kristian ah pawh kan thalai tha deuh te an chhuah zel vangin kohhran thalai an awm thei meuhlo.

Politician chal lang leh hlun tawh mi 3 vel te an in PM chhawk zak zak a, an in paihthla zingin an inthlak ngun em em mai bawk. Thangthar te tan hmun a awm ve lo a, tlem a beisei awm leh thawk tha deuh, mipui ngaihzawn ni thei tur ang chu Party chhungah an phumbo thiam riau niin a lang! politics hri chhe ber chiin a man bet ani be rang chu. Politician vua leh vang leh thil tithei ten nuam an chen a, an hausakna a turu hle reng ani. Sawrkar inrelbawlna ah eirukna in zung a kaih thuk tawh a, laina hnai induhsakna a nasa a. A ram mi ngei ngei tan pawh sawrkar kal tlanga thil tih a harsa, a buaithak zawng hlir in min tih tir ani ringawt mai. Mipui ah chhiah a la nasa a, a la sang em em bawk. (Entirnan Lirthei leh a kaihhnawih ah te chuan lirthei man let thawk te chhiah a la) chutihrualin mipui tan hamthatna leh an chan ve tur a tlem em em a, sawrkar atangin beisei let tur a tamlo. Hmasawnna hna a muang a, thiltithei deuh te an hausa chak hle thung si.

A sa seh: Chemtatrawta thawnthu ah an inpuh kual dan leh a tawp a sehtu ber chu kaikuang ani ta ang khan, he thil thlen chhanah hian puh tur leh rei tak thil lo inmung tawh chu a awm ngei a, mahse a seh tu leh mei si dep kai tu chu lungawilohna lantir tute an ni. He thil a thlen hma chiah ni (8th sept) khan Genz te chuan tharum thawhlo a lungawilohna lantir an tum a, tlailamah erawh buaina a chhuak ta tho, chu mi hmeh mih tum police te chuan mittui tlakna hlo te, rubber silaimu leh tui a phuh te duh tawk ta mai lo chuan silai an lek ta ani. An thal an thlah hma mah mah niin a ngaih theih a, mi 19 laiin nunna an chan a, chu chu mei pui lo chhuahna bul, mipui te rilru tina lehzualtu chu ani ta chiah reng ani.

A puak ta: Nepali te hian youtube leh facebook bakah Messengers leh tiktok te hi an hman tlanglawn ani. A puah hma kum hian Nepali ten an ngaihnat em em tiktok chu sawrkar in a lo khuahkhirh tawh a. Kumin 2025 ah pawh sawrkar duhkhawplohna leh Lal neih leh rawtna a ri ring em em a, sawrkar bungrua tichhia in dan lova chetna lian tak takin a lo thleng zauh zauh tawh bawk. Thla hmasa mai khan Motor emboss No.(High security plate) vuah vek tura a tihna pawh dodalna a nasat em vangin alo kal tlangpui ngamlo tawh bawk ani. Heng kan sawi tak chung changah hian infuihpawrhna’n te, thu dik tawklo vawrh darh nan te, mahni inthup(fake id) chunga sawrkar beih leh sawichhiat nan Social media hi tangkai taka hman anih vang te pawh ani ange, Sawrkar chuan Sept 6th atang in a khuahkhirh ta hmiah mai ani. A hma a lo lungawi tawhlo sa nen, sawrkarah beiseina nei tawhlo bawk nen a puak keh ta ani ber.

Khawvel pawh alo thim ta a: Mei khu nasa chuan Kathmandu valley chu a tuam a, keini awmna lai phei chu khu ngan tak ani. Khawvel a ti thim mup a, plastic leh eng eng emaw kang rim nen inchhung pawh awmna tlakloh hial khawpin a phui ani ber. Tlai lam alo ni a, eng thil chiah nge thleng a rawn lang tana rapthlak tak ani.

Prime minister a tlan bo a, minister dang tlan chhe hmanlo te chu an hnuk chhuak a an sawisa a, an in an hal bawk a. Mak ve deuh chu tun ministry chauh nilo, ministry hmasa lama politician te nen lam an hmertel vek mai hi ani. Lal in hlui leh an rohlu tak ni bawk an hal a, Bank an rawk a, Jail tang an chhuah a, court leh parliament house te, 5star hotel thlengin an hal bawk a. Sawrkar lam tang chanchinbu nia an hriat pawh a office chawpin an hal a, lirthei zawrhna hmun te an vai hma tel a. Kathmandu a hmun hlu leh khualzin te tlawh tam chandragiri (cable car awmna) pawh an zuah chuanglo. Khawlaiah motor kang bang a let rem rum a, school an suasam a, Airport an khar bawk. In kal pawhna kawng zawng zawng dan chah ani a, Lal Nero-a’n Rome a hal ang mai ani ta. He mi ni a an thil tih chhiat hlut zawng hi keini chhuat rual anilo e, Nepal ram rethei leh lei rem la rap lo tan chuan khawvel hi a thim leh zual ani.

A phenah enge awm: Rin thu (conspiracy theory) chuan sawi tur a awm nual ang. A huaihawttu ber chu Gen-Z (kum 1990 leh 2000 chho  vela piang) te an ni a. Hruaitu hran an neilo a, social media atanga in rawt chawp an ang ber. Chumi anih vang chuan anni hi hmang tangkaitu, a phen a tum dang nei pawl an awm ngei niin a ngaih theih. Gen-z te chuan hetianga rawva taka chet hi an tum anihloh thu an sawi. Veng tin ah buaina a chhuak a, Gen-z pawl nilo te hmel hmuh tur atam a, vengkhat sual huai leh rui pawr tak tak ngaihtuahna fim nei lemlo tih hriat takte hmel hmuhtur a tam.

Supreme court beia file hal chhiat vak mai te hian document thaibo tumna a ang thei a, Jail bi tuma, Jail tang tlanchhuah tir vak mai te hian tuemaw mi pakhat chhuah tir tumna vanga thleng a ang viau bawk. Bhatbhateni(Super market) thang duang tak mai phakhat mai nilo khawpui hrang hrang ami ah kangmei a chhuak chiam mai te, Nepal-a sumdawnna lama hlawhtling ber a chhal hial ngam Chaudary group an bei te hi sumdawnna kawnga tute emaw ruahmanna ani thei mai angem?

A nghawng a na: Hruaitu mumal nei talo chu na taka an chet tukah thu leh awm tur a awm mai lova. An thu a saisa tan a, puitling taka thu vuak thlak leh rorel a awm zui theilo. Tun thlengin tunge sawrkar lailawk siam ang tihah kan la buai a, sawrkar paithlatu thalai pawl( Gen-z) te thu leh hla pawh kawi kawm thin an sawi nen a in ang leh ta lo! Sawrkar leh police tha a chhah tawh avangin inrawk, insuam a hluar a, chhun engah rukru an inpel suau suau ani ber mai. An thil tih chhiat bang zawng zawng pawh ruk bo vek ani tawh. Minister te in kang bangah pawh tlereuh leh thirchhe zawng chenin an in pel nuk nuk mai! Curfew in a zui a, mipui mimir kan chep a, mamawh lamkhawm hun an siam ah thil a zo duak duak a, a rawn thlen belh tur lam a awm rih silo.

Chhun ni a rei mange: Kan beisei loh tak maiin kan thenawm a ex-prime minister te school, international school chu chhun dar 11 velah an rawn bei thut mai a, chuta tang chuan zan khua in thawm a awm zui ta reng ani. In chung atangin gate an rawn su chhe lai kan lo thlir reng a, haw haw a nawr an ni bawk a kar lohvah gate awm khauh tak pawh chu an paltlang mai reng bawk a. Bomb puak thawm ni awm tak tak te, thil ri bur bur ri te, van lama mei khu pang aw zial chho tup tup mai te, thalai pawr tak taka au aw te nen lam hriat tur leh hmuh tur a awm ta reng ani. Naupang in an mithtla a cham reng tawh tur thil thalo an hmu ang tih kan hlau si, pindan lamah kan han khung thin, pawn lam thawm ana bawk si an awm hle hle thei biklo, kha mi ni 9th September 2025 kha zawng chhun ni a rei in ral thuai thuai se kan va tie m, duhlo teh mah ila kan hrechhuak fo thin tawh dawn a nih hi.

Duh tawk ang:  A boruak a sanga, a mi deh ana a, a thawm alian bawk, chak loh deuh tan chuan tluk zal pui tham chu ani ve tho mai. Thil hi a tha zawngin a thleng turah beisei ila, tunah chuan ziaawm lam kan pan ni pawhin a lang rih e. An beisei khawvar chu a hnai uar a, khawfing pawh a chat lek lek tawh ni ten a lang. Eng tak chu lo thleng zel ang maw..

Comments

Popular posts from this blog

Ringtu Nunnghet

Tumkau Ni (Palm sunday)

Tuh rah seng

Mother's Day (Nute ni)

Pathian thil phut rorelna dik

Good friday sermon : Isua thusawi

Missionary sunday (mizo)

Khawvel zawng zawngah kal ula(outreach sermon)

William Booth, Booth Tucker(Fakir Singh) leh Pu Kawlkhuma

A te ber pawh Lalpan a hmang duh(Least Coin sunday)