२४ Bhadra २०८२
(Nepal buaina chu)
A hmun a kan awm ve lai anih vangin thil thleng tlem a zawng thai lang
ve teh ang. Mizo harsatna tawk kan awm em tiin kan han thli thlai hmasa a, Mahni
hmun chhuah san curfew vanga tangkhang tlem a zawng leh Jail tang tlanchhuak
zingah Mizo 5/6 vel an lo telve tih loh chu vanneih thlak takin harsatna lian
tham tawk kan awmlo. India thenawm ram Bangladesh ah te, Sri Lanka ah te mipui
leh tharum hmanga sawrkar paihthlakna alo thleng tawh a, chu mi dungzui te pawh
anihna chen a awm ve awm e. Tin, Nepal bikah chuan pawl leh political party
anga tharum thawha chet chiam hi thil thar anilo, an lo tawn fo tawh ani.
A seh sam: Nepal ram hi tuman an la hneh chhuh ngailoh, kumpinu
sawrkar meuh pawhin a awp ve theihloh ti a chhuang taka in sawi thin an ni. Lal
thuneihna hnuai ah hun rei tak an awm a, kum 2008 atangin mipui rorelna
(democracy) in an kal ve a, nimahsela an la kal bai hle a, an la thiam thei
meuhlo niin a hriat. An ram a rethei in hna avang em em a, mipui mimir an bet
tlawk tlawk a, an tih theih chhun chu ram pawnah in hlawh tura chhuah ani.
Chhungtin hian ram dangah inhlawh turin tuemaw ber an tir chhuak ti ila a dik
awm e. Mizoram-ah ramdanga hnathawk tura tirhchhuah kan phur viau lai hian anni
lam chuan in koh kira, thalai leh mithiam zawk ten anmahni ram ngeiah hna
thawkin kaihruai ve tawh se an duh ngawih ngawih tawh zawk ani. Kristian ah pawh kan thalai tha deuh te an
chhuah zel vangin kohhran thalai an awm thei meuhlo.
Politician chal lang leh hlun tawh mi 3 vel te an in PM chhawk zak zak
a, an in paihthla zingin an inthlak ngun em em mai bawk. Thangthar te tan hmun
a awm ve lo a, tlem a beisei awm leh thawk tha deuh, mipui ngaihzawn ni thei
tur ang chu Party chhungah an phumbo thiam riau niin a lang! politics hri chhe
ber chiin a man bet ani be rang chu. Politician vua leh vang leh thil tithei
ten nuam an chen a, an hausakna a turu hle reng ani. Sawrkar inrelbawlna ah
eirukna in zung a kaih thuk tawh a, laina hnai induhsakna a nasa a. A ram mi
ngei ngei tan pawh sawrkar kal tlanga thil tih a harsa, a buaithak zawng hlir
in min tih tir ani ringawt mai. Mipui ah chhiah a la nasa a, a la sang em em
bawk. (Entirnan Lirthei leh a kaihhnawih ah te chuan lirthei man let thawk te
chhiah a la) chutihrualin mipui tan hamthatna leh an chan ve tur a tlem em em a,
sawrkar atangin beisei let tur a tamlo. Hmasawnna hna a muang a, thiltithei
deuh te an hausa chak hle thung si.
A sa seh: Chemtatrawta thawnthu ah an inpuh kual dan leh a tawp a sehtu ber chu
kaikuang ani ta ang khan, he thil thlen chhanah hian puh tur leh rei tak thil
lo inmung tawh chu a awm ngei a, mahse a seh tu leh mei si dep kai tu chu
lungawilohna lantir tute an ni. He thil a thlen hma chiah ni (8th
sept) khan Genz te chuan tharum thawhlo a lungawilohna lantir an tum a,
tlailamah erawh buaina a chhuak ta tho, chu mi hmeh mih tum police te chuan
mittui tlakna hlo te, rubber silaimu leh tui a phuh te duh tawk ta mai lo chuan
silai an lek ta ani. An thal an thlah hma mah mah niin a ngaih theih a, mi 19
laiin nunna an chan a, chu chu mei pui lo chhuahna bul, mipui te rilru tina
lehzualtu chu ani ta chiah reng ani.
A puak ta: Nepali te hian youtube leh facebook bakah Messengers
leh tiktok te hi an hman tlanglawn ani. A puah hma kum hian Nepali ten an
ngaihnat em em tiktok chu sawrkar in a lo khuahkhirh tawh a. Kumin 2025 ah pawh
sawrkar duhkhawplohna leh Lal neih leh rawtna a ri ring em em a, sawrkar
bungrua tichhia in dan lova chetna lian tak takin a lo thleng zauh zauh tawh
bawk. Thla hmasa mai khan Motor emboss No.(High security plate) vuah vek tura a
tihna pawh dodalna a nasat em vangin alo kal tlangpui ngamlo tawh bawk ani.
Heng kan sawi tak chung changah hian infuihpawrhna’n te, thu dik tawklo vawrh
darh nan te, mahni inthup(fake id) chunga sawrkar beih leh sawichhiat nan
Social media hi tangkai taka hman anih vang te pawh ani ange, Sawrkar chuan Sept
6th atang in a khuahkhirh ta hmiah mai ani. A hma a lo lungawi
tawhlo sa nen, sawrkarah beiseina nei tawhlo bawk nen a puak keh ta ani ber.
Khawvel pawh alo thim ta a: Mei khu nasa chuan Kathmandu valley chu a tuam a,
keini awmna lai phei chu khu ngan tak ani. Khawvel a ti thim mup a, plastic leh
eng eng emaw kang rim nen inchhung pawh awmna tlakloh hial khawpin a phui ani
ber. Tlai lam alo ni a, eng thil chiah nge thleng a rawn lang tana rapthlak tak
ani.
Prime minister a tlan bo a, minister dang tlan chhe hmanlo te chu an
hnuk chhuak a an sawisa a, an in an hal bawk a. Mak ve deuh chu tun ministry
chauh nilo, ministry hmasa lama politician te nen lam an hmertel vek mai hi
ani. Lal in hlui leh an rohlu tak ni bawk an hal a, Bank an rawk a, Jail tang
an chhuah a, court leh parliament house te, 5star hotel thlengin an hal bawk a.
Sawrkar lam tang chanchinbu nia an hriat pawh a office chawpin an hal a,
lirthei zawrhna hmun te an vai hma tel a. Kathmandu a hmun hlu leh khualzin te
tlawh tam chandragiri (cable car awmna) pawh an zuah chuanglo. Khawlaiah motor
kang bang a let rem rum a, school an suasam a, Airport an khar bawk. In kal
pawhna kawng zawng zawng dan chah ani a, Lal Nero-a’n Rome a hal ang mai ani
ta. He mi ni a an thil tih chhiat hlut zawng hi keini chhuat rual anilo e,
Nepal ram rethei leh lei rem la rap lo tan chuan khawvel hi a thim leh zual
ani.
A phenah enge awm: Rin thu (conspiracy theory) chuan sawi tur a awm nual
ang. A huaihawttu ber chu Gen-Z (kum 1990 leh 2000 chho vela piang) te an ni a. Hruaitu hran an neilo
a, social media atanga in rawt chawp an ang ber. Chumi anih vang chuan anni hi
hmang tangkaitu, a phen a tum dang nei pawl an awm ngei niin a ngaih theih.
Gen-z te chuan hetianga rawva taka chet hi an tum anihloh thu an sawi. Veng tin
ah buaina a chhuak a, Gen-z pawl nilo te hmel hmuh tur atam a, vengkhat sual
huai leh rui pawr tak tak ngaihtuahna fim nei lemlo tih hriat takte hmel
hmuhtur a tam.
Supreme court beia file hal chhiat vak mai te hian document thaibo tumna
a ang thei a, Jail bi tuma, Jail tang tlanchhuah tir vak mai te hian tuemaw mi
pakhat chhuah tir tumna vanga thleng a ang viau bawk. Bhatbhateni(Super market)
thang duang tak mai phakhat mai nilo khawpui hrang hrang ami ah kangmei a
chhuak chiam mai te, Nepal-a sumdawnna lama hlawhtling ber a chhal hial ngam
Chaudary group an bei te hi sumdawnna kawnga tute emaw ruahmanna ani thei mai
angem?
A nghawng a na: Hruaitu mumal nei talo chu na taka an chet tukah thu
leh awm tur a awm mai lova. An thu a saisa tan a, puitling taka thu vuak thlak
leh rorel a awm zui theilo. Tun thlengin tunge sawrkar lailawk siam ang tihah
kan la buai a, sawrkar paithlatu thalai pawl( Gen-z) te thu leh hla pawh kawi
kawm thin an sawi nen a in ang leh ta lo! Sawrkar leh police tha a chhah tawh avangin
inrawk, insuam a hluar a, chhun engah rukru an inpel suau suau ani ber mai. An
thil tih chhiat bang zawng zawng pawh ruk bo vek ani tawh. Minister te in kang
bangah pawh tlereuh leh thirchhe zawng chenin an in pel nuk nuk mai! Curfew in
a zui a, mipui mimir kan chep a, mamawh lamkhawm hun an siam ah thil a zo duak
duak a, a rawn thlen belh tur lam a awm rih silo.
Chhun ni a rei mange: Kan beisei loh tak maiin kan thenawm a ex-prime
minister te school, international school chu chhun dar 11 velah an rawn bei
thut mai a, chuta tang chuan zan khua in thawm a awm zui ta reng ani. In chung
atangin gate an rawn su chhe lai kan lo thlir reng a, haw haw a nawr an ni bawk
a kar lohvah gate awm khauh tak pawh chu an paltlang mai reng bawk a. Bomb puak
thawm ni awm tak tak te, thil ri bur bur ri te, van lama mei khu pang aw zial
chho tup tup mai te, thalai pawr tak taka au aw te nen lam hriat tur leh hmuh
tur a awm ta reng ani. Naupang in an mithtla a cham reng tawh tur thil thalo an
hmu ang tih kan hlau si, pindan lamah kan han khung thin, pawn lam thawm ana
bawk si an awm hle hle thei biklo, kha mi ni 9th September 2025 kha
zawng chhun ni a rei in ral thuai thuai se kan va tie m, duhlo teh mah ila kan hrechhuak
fo thin tawh dawn a nih hi.
Duh tawk ang: A boruak a sanga, a mi deh ana a, a thawm alian bawk, chak loh deuh tan chuan tluk zal pui
tham chu ani ve tho mai. Thil hi a tha zawngin a thleng turah beisei ila, tunah
chuan ziaawm lam kan pan ni pawhin a lang rih e. An beisei khawvar chu a hnai
uar a, khawfing pawh a chat lek lek tawh ni ten a lang. Eng tak chu lo thleng
zel ang maw..
Comments
Post a Comment